Lunes, Oktubre 17, 2022

Pahayag ng KPML sa International Day for the Eradication of Poverty

PAHAYAG NG KPML SA INTERNATIONAL DAY FOR THE ERADICATION OF POVERTY
Oktubre 17, 2022

MALULUTAS ANG KAHIRAPAN KUNG MAGKAKAISA 
ANG DUKHA'T URING MANGGAGAWA UPANG ITAYO 
ANG ISANG LIPUNANG MAKATAO, SISTEMANG 
PANTAY, AT MAY PAGPAPAHALAGA SA LAHAT!
NEOLIBERALISMO, WAKASAN! BAGUHIN ANG SISTEMA!

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa paggunita sa International Day for the Eradication of Poverty o Pandaigdigang Araw Upang Pawiin ang Kahirapan tuwing Oktubre 17.

Bakit may ganitong araw? Ang International Day for the Eradication of Poverty ay isang internasyonal na pag-alala bawat taon tuwing Oktubre 17 sa buong mundo. Ang unang paggunita, ang "World Day to Overcome Poverty" ay naganap sa Paris, France, noong 1987 nang 100,000 katao ay nagtipon sa Human Rights and Liberties Plaza sa Trocadéro upang parangalan ang mga biktima ng kahirapan, gutom, karahasan, at takot sa pagpapasinaya ng isang paggunitang bato ni Joseph Wresinski, tagapagtatag ng International Movement ATD Fourth World. Noong 1992, apat na taon pagkatapos ng kamatayan ni Wresinski, opisyal na itinalaga ng United Nations ang Oktubre 17 bilang International Day for the Eradication of Poverty.

Mas maraming Pilipino ang mahihirap ngayong 2022 kumpara noong 2018, ayon sa pinakahuling opisyal na datos na inilabas ng Philippine Statistics Authority (PSA). Sa pagbanggit sa Family Income and Expenditure Survey nito, sinabi ng PSA na ang bansa ay mayroong 19.99 milyong indibidwal na nabubuhay sa ilalim ng poverty threshold. Ito ay kumakatawan sa 18.1 porsyento ng populasyon. Noong 2018, mayroong 17.67 milyong mahihirap na Pilipino. Samantala, tumaas ng 1.01 milyon ang bilang ng mga “mahihirap sa pagkain”. Iniulat din ng PSA ang 7.8 porsiyentong unemployment rate, na katumbas ng 3.71 milyong Pilipinong walang trabaho.

Sapat ba ang ayuda sa mga mahihirap? O dapat baguhin ang lipunan upang wala nang naghihirap? Tandaan natin ang sinabi ni Obispo Helder Câmara nang minsan niyang sinabi sa kanyang pangangaral, "Kapag nagbibigay ako ng pagkain sa mahihirap, tinatawag nila akong santo. Kapag tinanong ko kung bakit sila mahirap, tinatawag nila akong komunista." Bakit nga ba ganito?

Huwag tayong pumayag na nais lang ng mga mayayaman na maglimos sa mga mahihirap upang makarating daw sila sa langit, kundi dapat mawala ang pagkakahati ng tao sa iilang mayaman at laksang mahihirap. Hindi natin kailangan ng limos lalo't ginagamit lang ng mayayamang pulitiko ang mga mahihirap para sa kanilang ganansya sa pulitika. Ang dapat ay pag-aralan natin ang lipunan, at durugin ang dahilan kung bakit may ilang mayayaman at laksa-laksa ang mahihirap. Dapat nang baguhin ang ganitong bulok na sistema!

Kaya kami sa KPML ay nakikiisa sa lahat ng marginalized sector o saray ng sagigilid, laluna sa uring manggagawa, sa kanilang pagkilos laban sa bulok na sistemang nagdulot ng kaapihan at pagsasamantala ng tao sa tao. Dapat nang baguhin ang sistemang nagsulot ng lalo't lalong kahirapan sa mamamayan. Dapat nang itayo ang isang lipunang makatao na may pagkakapantay at hustisyang lipunan!

Pinaghalawan:
https://www.un.org/en/observances/day-for-eradicating-poverty
https://en.wikipedia.org/wiki/International_Day_for_the_Eradication_of_Poverty
https://thediplomat.com/2022/09/making-sense-of-the-philippines-latest-poverty-statistics/

Linggo, Oktubre 16, 2022

Pahayag ng KPML sa World Food Day

PAHAYAG NG KPML SA WORLD FOOD DAY
Oktubre 16, 2022

PAGPUPUGAY SA LAHAT NG MAGSASAKA'T 
MANGGAGAWANG LUMILIKHA NG PAGKAIN!

GAYUNMAN, SA KAUNLARANG INABOT NG LIPUNAN,
KAYA NANG PAKAININ ANG SANGKATAUHAN,
SUBALIT KAYRAMI PA RING NAGUGUTOM!

Tara. Kain tayo. Mangan. Kaon kamo. Let's eat! Samutsaring salita upang sabihing kumain tayo ng sabay, at saluhan ang isa't isa. Tanda ng pakikisama at pakikipagkapwa-tao.

Gayunman, sa kaunlarang inabot ng lipunan, kaya nang pakainin ang sangkatauhan, subalit marami pa ring nagugutom! Nakarating na ang tao sa buwan, subalit kayrami pa ring nagugutom! Bakit ganito? Ayon sa datos ng World Food Programme, "Aabot sa 828 milyong tao ang natutulog nang gutom gabi-gabi, ang bilang ng mga nahaharap sa matinding kawalan ng pagkain ay tumaas - mula 135 milyon hanggang 345 milyon - mula noong 2019. Isang kabuuang 50 milyong katao sa 45 na bansa ang naliligalig sa gilid ng taggutom. Habang ang mga pangangailangan ay abot-langit, ang mga mapagkukunan ay umabot sa pinakamababa. Nangangailangan ang World Food Program (WFP) ng US$24 bilyon upang maabot ang 153 milyong tao sa 2022. Gayunpaman, sa pag-uurong ng pandaigdigang ekonomiya mula sa pandemya ng COVID-19, ang agwat sa pagitan ng mga pangangailangan at pagpopondo ay mas malaki kaysa dati." [malayang salin ng KPML]

Ngayong World Food Day o Pandaigdigang Araw ng Pagkain, ating alalahanin ang mga nagugutom at walang makain, lalo na't bukas naman ay International Day for the Eradication of Poverty o Pandaigdigang Araw upang Pawiin ang Kahirapan. Magkakasunod na araw, magkakaugnay na usapin.

Ang World Food Day tuwing Oktubre 16 ay pag-alala sa petsa ng pagkakatatag ng United Nations Food and Agriculture Organization (FAO), na may layuning pataasin ang kamalayan sa kagutuman at kahirapan sa mundo at magbigay ng inspirasyon sa mga solusyon para sa pagbabago ng mundo.

Dito sa Pilipinas, maraming pagkain ang tira-tira sa mga fast food na kinukuha ng mga maralita, ipinapagpag muna, bago lutuin. Bakit ganito? Wala na bang dangal kaya kahit tira-tira'y muling niluluto at kinakain? Gayunpaman, sa 2022 Global Hunger Index, nasa ika-69 ang Pilipinas sa 121 na bansa na may sapat na data para makalkula ang 2022 GHI scores. Sa iskor na 14.8, ang Pilipinas ay may antas ng kagutuman na katamtaman.

Sa paggunita natin sa World Food Day, alalahanin nating maraming nagugutom pa rin sa kabila ng kaunlaran ng lipunan. Kaya patuloy pa rin nating pangarapin ang pagtatayo ng tunay na makataong lipunan, kung saan walang pagsasamantala ng tao sa tao, upang makakain ang lahat. Makakain ang bawat tao dahil sa kaunlarang inabot na ng lipunan, subalit dahil sa kapitalismo'y hindi nangyayari. Ang mga sobrang pagkain ay nais pang mabulok pag hindi naibenta imbes na ibigay sa mga nagugutom. Dapat nang palitan ang ganitong bulok na sistema!

Kaya ang KPML ay patuloy na nakikiisa sa uring manggagawa at sa lahat ng mga nakikibaka upang maitayo ang isang lipunang makataong tunay na mangangalaga sa kapakanan ng mga maralita. Sa ganitong nakikita nating sa kabila ng kaunlaran ay marami pa ring nagugutom, dapat na talagang baguhin ang bulok na sistema at itayo ang lipunang pantay at may malasakit sa bawat isa! Bulok na sistema, palitan na!

Pinaghalawan:
https://www.wfp.org/global-hunger-crisis
https://www.un.org/en/delegate/get-caught-world-food-day-2021
https://en.wikipedia.org/wiki/World_Food_Day

Sabado, Oktubre 15, 2022

Pahayag ng KPML sa International Day of Rural Women

PAHAYAG NG KPML SA INTERNATIONAL DAY OF RURAL WOMEN
Oktubre 15, 2022

AMBAG NG KABABAIHAN SA KANAYUNAN, PAHALAGAHAN!
BIGYANG-SUPORTA ANG MGA KABABAIHAN SA NAYON!
KABABAIHAN SA LUNGSOD AT KANAYUNAN, MAGKAISA!

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa pag-alala sa International Day of Rural Women (o Pandaigdigang Araw ng Kababaihan sa Kanayunan) tuwing ika-15 ng Oktubre taun-taon.

Napakatatag ng mga kababaihan sa kanayunan. Bilang mga ina, bilang magsasaka, napapakain nila ang kanilang pamilya at tinitiyak na hindi sila nagugutom. Mula sa pagtatanim hanggang sa pagproseso, paghahanda at pamamahagi ng mga pagkain, ang lakas-paggawa ng kababaihan - binabayaran at hindi binabayaran - ang nagpapakain sa kanilang mga pamilya, sa komunidad at sa daigdig.

Noong 1995, sa Ikaapat na Pandaigdigang Kumperensya sa Kababaihan sa Beijing, Tsina, nang ilatag ang ideya ng pagbibigay-kapangyarihan at pagpaparangal sa kababaihan. Dahil ang Oktubre 16 ay World Food Day, iminungkahi na ang Oktubre 15 ay ipagdiwang bilang International Day of Rural Women upang pahalagahan ang kontribusyon ng mga kababaihan sa kanayunan sa agrikultura, produksyon ng pagkain, at kaligtasan sa pagkain.

Noong Disyembre 18, 2007, idineklara ng United Nations General Assembly ang resolusyon nitong 62/136 na ang Oktubre 15 ay ipagdiriwang taun-taon bilang International Day of Rural Women sa buong daigdig. Simula noon, inaalala na ang  International Day of Rural Women sa maraming bansa at ipinagdiriwang ang lakas at tagumpay ng mga kababaihang ito sa pagpapanatili ng mga sambahayan sa kanayunan at pangkalahatang kagalingan ng komunidad, sa kabila ng mga pakikibaka at mga stereotype.

Ayon sa datos ng International Labor Organization (ILO-Manila), "Mayroong halos dalawang milyong kababaihan na nagtatrabaho sa sektor ng agrikultura, pangingisda at pagmimina sa Pilipinas. Bukod sa mga panganib na partikular sa kasarian, ang mga babaeng manggagawa sa kanayunan ay nahaharap sa tiyak na padron ng pinsala at sakit, kabilang ang karahasan at panliligalig, kakulangan ng mga pangunahing karapatan sa paggawa at mga benepisyo sa proteksyong panlipunan." Ang tumitinding kahirapan sa kanayunan ang nagtulak sa mga pamilya na lumipat sa mga sentrong lungsod kung saan sila makakahanap ng ibang trabaho. 

Mayorya ng mga kasapi ng KPML ay kababaihan, at karamihan sa kanila ay mula sa lalawigan. Kaya nauunawaan ng mga maralitang lungsod ang kalagayan ng kababaihang nayon. Kaya sa pagharap sa samutsaring krisis tulad ng pagtaas ng presyo ng mga bilihin, nakakaangkop ang mga kababaihang nayon dahil sila ang nagtatanim ng kanilang kinakain. Gayunman, marami pa ring suliranin, tulad ng saan kukunin ang pangmatrikula ng mga anak na nais nilang mapagtapos.

Nangangarap ang mga kababaihang nayon ng kaginhawaan sa pamumuhay, tulad din ng mga maralitang lungsod na nais maitayo ang lipunang makatao na makakamit din nila ang kaginhawaan ng sambayanan. Halina't pagpugayan ang mga kababaihan sa kanayunan sa kanilang ambag sa ating lipunan. At kung kailangan, sila'y ating suportahan. Sa pag-unlad ng lipunan, dapat walang maiiwan.

Pinaghalawan:
https://www.ilo.org/manila/public/pr/WCMS_841421/lang--en/index.htm
https://www.un.org/en/observances/rural-women-day

Biyernes, Oktubre 14, 2022

Pahayag ng KPML sa International E-Waste Day

PAHAYAG NG KPML SA INTERNATIONAL E-WASTE DAY
Oktubre 14, 2022

PANGALAGAAN ANG KAPALIGIRAN AT KALUSUGAN NG MADLA!
ELEKTRONIKONG BASURA O E-WASTE AY DAPAT PANGASIWAANG TAMA!

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa pag-alala sa International E-Waste Day o Pandaigdigang Araw ng Elektronikong Basura tuwing Oktubre 14!

Ang International E-Waste Day ay binuo noong 2018 ng Waste Electrical and Electronic Equipment recycling (WEEE) Forum upang itaas ang pampublikong kamalayan hinggil sa pagresiklo ng mga basurang elektrikal at elektronikong kagamitan at hikayatin ang mga mamamayan na magresiklo. Ngayong 2022 ang ikalimang edisyon ng International E-Waste Day, na may temang "“Recycle it all, no matter how small!”

Sa pananaliksik ng KPML, mayroon nang Batas Republika 6969 o Toxic Substances and Hazardous and Nuclear Waste Control Act noon pang 1990. Layunin ng nasabing batas na isaayos ang pag-aangkat, paggawa, pagproseso, paghawak, pag-iimbak, transportasyon, pagbebenta, pamamahagi, paggamit, paggamot, at pagtatapon ng mga nakakalason na kemikal at mga mapanganib na basura na nagdudulot ng mga panganib sa kalusugan ng tao at sa kapaligiran. Naglabas din ng implementing rules and regulations sa ilalim ng DENR Administrative Order No. 1992-29. 

Nire-regulate sa ilalim ng RA 6969 ang mga waste electrical and electronic equipment (WEEE), na ngayon ay itinuturing na isa sa pinakamabilis na lumalagong waste stream sa Pilipinas. Ang Republic Act 9003 o ang Ecological Solid Waste Management Act of 2000 naman ay nag-uuri ng consumer electronics tulad ng mga radyo, stereo at telebisyon, bilang mga espesyal na basura.

Ipinapakita sa Global Environment Report na ang bansa ay may humigit-kumulang 3.9 kilo ng e-waste per capita. Noong 2019 din, nakabuo ang Pilipinas ng kabuuang 32,664.41 metric tons ng WEEE, batay sa ulat ng EMB.

Tulad ng nabanggit, ang mga elektronikong basura ay naglalaman ng mga nakakalasong sangkap na mapanganib sa kalusugan ng tao, tulad ng mercury, lead, cadmium, polybrominated flame retardants, barium at lithium. Ang mga negatibong epekto sa kalusugan ng mga lason na ito sa mga tao ay kinabibilangan ng pinsala sa utak, puso, atay, bato at skeletal system.

Ayon sa datos ng United Nations, noong 2021, bawat tao sa planeta ay gumagawa ng average na 7.6 kilong e-waste, ibig sabihin, isang napakalaking 57.4 milyong tonelada ito sa buong mundo. 17.4% lamang ng elektronikong basurang ito, na naglalaman ng pinaghalong mga mapaminsalang sangkap at mahalagang materyales, ang maitatala bilang maayos na kinokolekta, ginagamot at nire-recycle. Maraming mga hakbangin ang isinagawa upang matugunan ang lumalalang suliraning ito, ngunit wala sa mga ito ang maaaring ganap na epektibo nang walang aktibong papel at tamang edukasyon ng mamamayan.

Isinasaad din ng International Telecommunication Union (ITU) na ang e-waste ay isa sa pinakamalaki at pinakamasalimuot na daloy ng basura sa mundo. Ayon sa Global E-waste Monitor 2020, ang mundo ay nakabuo ng 53.6 Mt ng e-waste noong 2019, 9.3 Mt (17%) lamang ang naitala bilang nakolekta at nire-resiklo. Ang e-waste ay naglalaman ng mahahalagang materyales, gayundin ang mga mapanganib na lason, na ginagawang ang mahusay na pagbawi ng materyal at ligtas na pag-recycle ng e-waste ay lubhang mahalaga para sa pang-ekonomiyang halaga gayundin sa kalusugan ng kapaligiran at ng tao. Ang pagkakaiba sa dami ng e-waste na ginawa at ang dami ng e-waste na maayos na nire-recycle ay sumasalamin sa isang agarang pangangailangan para sa lahat ng stakeholder kabilang ang mga kabataan na tugunan ang isyung ito.

Kaya kami sa KPML ay nananawagan sa ating mamamayan, pati na sa pamahalaan, na ngayong International E-WAste Day, na dapat pangalagaan ang kapaligiran at kalusugan ng mamamayan! E-waste sa ating bansa ay dapat pangasiwaang tama upang hindi magkasakit ang mamamayan!

Pinaghalawan:
https://www.genevaenvironmentnetwork.org/events/international-e-waste-day-2022/
https://www.denr.gov.ph/index.php/news-events/press-releases/1918-emb-national-policy-regulatory-framework-already-in-place-for-e-waste-mngt
https://currentaffairs.adda247.com/international-e-waste-day-2022-observed-on-14-october/

Huwebes, Oktubre 13, 2022

Pahayag ng KPML sa International Day for Disaster Risk Reduction

PAHAYAG NG KPML SA INTERNATIONAL DAY FOR DISASTER RISK REDUCTION
Oktubre 13, 2022

DISASTER RISK REDUCTION, ITAGUYOD!
PAG-IINIT NG MUNDO, HUWAG PAABUTIN 
SA 1.5 DEGREE CELSIUS!
ITIGIL ANG PAGGAMIT NG COAL AT FOSSIL FUEL!
NO TO FALSE SOLUTION SA CLIMATE CRISIS!
CLIMATE EMERGENCY, IDEKLARA! 
CLIMATE JUSTICE, NOW NA!

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa pag-alala sa International Day for Disaster Risk Reduction (Pandaigdigang Araw upang Mabawasan ang Panganib sa Kalamidad) [malayang salin ng KPML]

Napakahalaga ng disaster risk reduction lalo na't ang ating bansa ay nakakaranas ng halos dalawampung bagyo kada taon, ayon sa datos. Tingnan natin ang datos ng mga namatay sa kalamidad sa Pilipinas. Ondoy at Pepeng (2009) na lubhang nakaapekto sa mahigit 9.3 milyong tao at nagresulta sa pagkawala ng 956 na buhay, na may higit sa 700 nasugatan at 84 na katao ang nawawala. Habang ang karamihan sa mga namatay na dulot ng tropikal na bagyong Ondoy ay dahil sa pagkalunod, ang mga naiulat na pagkamatay noong bagyong Pepeng ay dahil naman sa pagguho ng lupa.

Ayon sa Philippines National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC), 6,300 katao ang namatay sa pananalasa ni Yolanda (Nobyembre 8, 2013), 1,062 pa ang nawawala, at 28,688 ang nasugatan. May 5,902 ang namatay sa rehiyon ng Silangang Visayas (Rehiyon VIII), at 92 porsiyento ay mula sa Leyte.

Ang bagyong Ulysses (2020), nasa 9,343 pamilya o 37,261 indibidwal ang nasa evacuation shelters, kung saan ang kabuuang bilang ng mga apektado ay nasa 1.2 milyong pamilya o 4.9 milyong katao. Mahigit 100 ang naiulat na namatay.

Sa lindol sa Bohol (Oktubre 2013), naapektuhan ang mahigit 1.2 milyong tao, 222 katao ang namatay (195 sa Bohol), 976 ang nasugatan at walong katao ang nawawala. Mahigit sa 79,000 istruktura kabilang ang mga tahanan, kalsada, simbahan, paaralan at pampublikong gusali ang nasira, kung saan 14,500 ang ganap na nawasak, na nagresulta sa mahigit 340,000 na mga taong lumikas.

Sa puntong ito, hindi sapat na tawagin tayong "resilient" o kayang makatiis sa samutsaring kalamidad sa ating bayan, na nakakaangkop na tayo. Hindi natin kailangan ng papuri sa pagiging resilient, kundi ayusin ng pamahalaan, sa pakikipagtulungan ng taumbayan ang paghahanda sakaling dumating ang kalamidad, nang mababawasan ang kamatayan, pagkakasakit at pinsala. Kaya dapat may alam tayo at may pakialam tayo sa disaster risk reduction. Kaya ano itong araw upang mabawasan ang pinsalang dulot ng kalamidad?

Ang International Day for Disaster Reduction (IDDR) ay isang pandaigdigang araw na naghihikayat sa bawat mamamayan at pamahalaan na makilahok sa pagbuo ng mas maraming komunidad at bansang lumalaban sa kalamidad. Itinalaga ng United Nations General Assembly ang Oktubre 13 bilang International Day for Natural Disaster Reduction  bilang bahagi ng proklamasyon nito ng International Decade for Natural Disaster Reduction. Noong 2002, sa pamamagitan ng karagdagang resolusyon, nagpasya ang General Assembly na panatilihin ang taunang pagdiriwang bilang landas upang isulong ang pandaigdigang kultura ng pagbawas sa natural na kalamidad, kabilang ang pag-iwas, pagpapagaan, at paghahanda. Noong 2009, nagpasya ang UN General Assembly na italaga ang Oktubre 13 bilang opisyal na petsa para sa araw na ito (A/RES/64/200), at pinalitan din ang pangalan ng International Day for Disaster Risk Reduction.

Kaya ang KPML ay nakikiisa sa pagtataguyod ng disaster risk reduction sa sambayanang Pilipino upang mabawasan ang kamatayan, sakit at kapinsalaan sa pagdatal ng taunang bagyo sa ating bayan. Sana'y mas unahin ang kapakanan ng mga maralitang laging bulnerable sa ganitong mga sakuna.

Nagbabago na ang panahon, tumitindi na ang mga bagyo dulot ng pagbabago ng klima. Huwag na nating paabutin pa sa 1.5 degree celsius ang pag-iinit pa ng mundo. Dapat nang magdeklara na ang pamahalaan ng climate emergency upang mas matutukan ang ganitong isyu. Upang hindi na lumala pa ang pag-iinit ng klima, dapat nang itigil ang paggamit ng coal at fossil fuel. Huwag nang pondohan ang pag-iinit pang lalo ng mundo.

Pinaghalawan:
https://www.preventionweb.net/news/five-years-how-haiyan-shocked-world
https://www.philstar.com/headlines/2020/12/10/2062853/death-count-ulysses-rises-over-100-damage-now-p20-billion
https://www.who.int/philippines/news/feature-stories/detail/bohol-earthquake-one-year-on
https://iddrr.undrr.org/
https://www.un.org/en/observances/disaster-reduction-day

Martes, Oktubre 11, 2022

Pahayag ng KPML sa International Day of the Girl Child

PAHAYAG NG KPML SA INTERNATIONAL DAY OF THE GIRL CHILD
Oktubre 11, 2022

ALALAHANIN ANG MGA NAPASLANG NA BATANG BABAENG SINA
STEPHANIE NICOLE ELA, 7, STRAY BULLET, NEW YEAR, 2013
DANICA MAE GARCIA, 5, STRAY BULLET, WAR ON DRUGS, 2016
ALTHEA BARBON, 4, STRAY BULLET, WAR ON DRUGS, 2016
PANAGUTIN ANG MGA MAYSALA!
ITIGIL ANG KARAHASAN SA MGA BATANG BABAE!

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa pag-alala sa International Day of the Girl Child (o Pandaigigang Araw ng Batang Babae). Kung inaalala natin ang International Women's Day (Pandaigdigang Araw ng mga Kababaihan), hindi ba't mas maiging gunitain din natin ang pandaigdigang araw para naman sa mga batang babae?

Bilang pag-alala sa mga batang babaeng napaslang sa War on Drugs ni dating pangulong Duterte, tumigil tayo kahit dalawang minuto upang alalahanin ang mga biktimang batang babae. Alalahanin natin sina Althea Fhem Barbon, apat na taon, mula Guihulngan, Negros Oriental, at Danica Mae Garcia, limang taon, mula sa Lungsod ng Dagupan. Nariyan din ang istorya ng pagkamatay ni Stephanie Nicole Ella, pitong taon, na napaslang ng ligaw na bala sa Lungsod ng Caloocan noong Bagong Taon ng 2013. Hanggang ngayon ay wala pang nananagot o napaparusahan sa mga nagkasala sa kanila.

Pinagtibay ng United Nations ang Resolution 66/170 na nagtatalaga sa Oktubre 11 bilang International Day of the Girl Child. Oktubre 11, 2012 ang unang araw na ginunita ito. Sinusuportahan nito ang mas maraming pagkakataon para sa mga batang babae at pinapataas ang kamalayan sa hindi pagkakapantay-pantay ng kasarian na kinakaharap ng mga batang babae sa buong mundo. Ang hindi pagkakapantay-pantay na ito ay kinabibilangan ng mga lugar tulad ng pag-akses sa edukasyon, nutrisyon, legal na karapatan, pangangalagang medikal, at proteksyon mula sa diskriminasyon, karahasan laban sa kababaihan at sapilitang pag-aasawa ng mga bata. 

Ang mga kabataang babae ay may karapatan sa isang ligtas, edukado, at malusog na buhay, hindi lamang sa mga kritikal na taon ng paglaki, kundi pati na rin sa kanilang pagtanda bilang  babae. Kung mabisang nasusuportahan sa mga taon ng pagdadalaga, may potensyal ang mga batang babae na baguhin ang mundo - kapwa bilang babaeng binibigyang kapangyarihan sa ngayon at bilang manggagawa, ina, negosyante, tagapayo, pinuno ng sambahayan, at pinunong pampulitika sa hinaharap.

Ang mga maralita, tulad ng mga kasapi ng KPML, ay maraming mga anak na babae na nais din naming maprotektahan, at mapalaki sila ng maayos, mapagtapos ng pag-aaral, at magkaroon ng paninindigan para sa makataong lipunan.

Kaya sa araw na ito ng Pandaigdigang Araw ng mga Batang Babae, kami'y nakikiisa sa lahat ng batang babae at kanilang mga magulang sa pagprotekta sa kanila, hindi lamang sa mga nagaganap sa lipunan, kundi maging sa kalikasan, tulad ng pagbabago ng klima. 

Mabuhay ang mga batang babae! Mabuhay ang mga kababaihan!

Pinaghalawan:
https://www.ucanews.com/news/children-are-the-innocent-victims-in-philippine-drugs-war/77099
https://newsinfo.inquirer.net/812366/bato-justice-for-slain-kids
https://newsinfo.inquirer.net/333839/girl-hit-by-stray-bullet-dies
https://www.un.org/en/observances/girl-child-day
https://www.unesco.org/en/international-day-girl-child

Lunes, Oktubre 10, 2022

Pahayag ng KPML sa World Mental Health Day

PAHAYAG NG KPML SA WORLD MENTAL HEALTH DAY
Oktubre 10, 2022

KALUSUGAN NG MAMAMAYAN, IPAGLABAN!
MATAAS NA SUICIDE RATE, PIGILAN!
PAGDODROGA AT DEPRESYON AY DAPAT MALUNASAN!
KAGUTUMAN AT KABALISAAN, TUGUNAN!

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa paggunita sa World Mental Health Day o Pandaigdigang Araw ng Kalusugan sa Pag-iisip. Kung uunawain natin ito nang lampas sa pagtawag lang ng baliw sa isang tao, mas mauunawaan natin kung bakit dapat nating gunitain ang araw na ito. Hindi lamang ito tungkol sa mga pasyente sa Mental Hospital, kundi malaking problema ito ng lipunan na dapat tugunan.

Isa sa isyu ng mental health ay ang pagpapatiwakal, na isa sa pinakamabigat na isyu sa mundo. Sa Pilipinas, ang suicide rate noong 2019 ay 2.5 kada 100,000 populasyon. Maraming nagpatiwakal dahil sa samutsaring dahilan - nabigo sa pag-ibig, hindi nakapasa sa eksam, gustong makatakas sa problema, kagutuman, at iba pa.
 
Nariyan din ang isyu ng pagdodroga upang tumakas sa problema sa pamilya. Subalit ang mga nalululong dito ay hindi dapat basta patayin, tulad noong panahon ni Duterte, gamutin sila dahil ito'y problemang pangkalusugan. Marami rin ang nawalan ng mahal sa buhay noong martial law na hanggang ngayon ay hinahanap pa nila. Ang mga nakulong at nakalaya ay dapat mabigyang paghilom sa pamamagitan ng psychosocial na ugnayan, sa pagbabakasakaling malimutan ang mga naganap na tortyur at ilang taon ng pagkakulong.

Depresyon na dapat malunasan. Ang mga nadi-depress na maralita dahil sa samutsaring suliranin sa pamilya, nawalan ng tahanan dahil sa demolisyong walang relokasyon, nawalan ng tahanan at kagamitan dahil sa nasalanta ng bagyo, nawalan ng trabaho, hindi na mapakain ang pamilya, at marami pang problema, ay dapat lamang silang matulungan. Marami ring nababaliw dahil sa kagutuman at panggigipit sa kanila ng iilan.

Sa ganitong mga isyu, naisabatas sa ating bansa ang Republic Act No. 11036 o Mental Health Act na nilagdaan ni dating pangulong Duterte noong Hunyo 20, 2018.

Ang World Mental Health Day (Oktubre 10) ay isang pandaigdigang araw para sa pandaigdigang edukasyon sa kalusugang pangkaisipan, kamalayan at adbokasiya laban sa panlipunang istigma. Ito ay unang inalala noong 1992 sa inisyatiba ng World Federation for Mental Health, isang pandaigdigang organisasyon sa kalusugan ng isip na may mga miyembro at mga kontak sa higit sa 150 bansa. Sa araw na ito, bawat Oktubre, libu-libong mga tagasuporta ang pumupunta upang ipagdiwang ang taunang programa ng kamalayan na ito upang bigyang pansin ang sakit sa pag-iisip at ang mga pangunahing epekto nito sa buhay ng mga tao sa buong mundo.

Taun-taon, inaalala ng World Health Organization ang Oktubre 10 bilang World Mental Health Day, upang itaas ang kamalayan ng tao hinggil sa mga isyu sa kalusugan ng isip sa buong mundo at upang kumilos sa pagsuporta sa kalusugan ng isip. Ang tema para sa World Mental Health Day 2022 ay Making Mental Health and Well-Being for All a Global Priority'(o Gawing Pandaigdigan ang Pag-una sa Kalusugan ng Isip at Kapakanan para sa Lahat - malayang salin ng KPML).

Kaya sa araw na ito, World Mental Health Day, nakikiisa ang KPML sa lahat ng mga nakikibaka upang maging maayos ang kalagayan sa ating paligid, ugnayan sa isa't isa, at sa daigdig.

Pinaghalawan:
https://doh.gov.ph/press-release/DOH-ISSUES-GUIDELINES-ON-SUICIDE-PREVENTION-JOINS-WHO-AUSTRALIA-IN-THE-CALL-FOR-RESPONSIBLE-MEDIA-REPRESENTATION-OF-MENTAL-HEALTH-ISSUES
https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2018/ra_11036_2018.html
https://en.wikipedia.org/wiki/World_Mental_Health_Day

Pahayag ng KPML sa World Day Against Death Penalty

PAHAYAG NG KPML SA WORLD DAY AGAINST DEATH PENALTY
Oktubre 10, 2022

HUWAG IBALIK ANG PARUSANG KAMATAYAN!
RESTORATIVE JUSTICE AY PAIRALIN!

"at ang hustisya ay para lang sa mayaman..." 
~ ayon sa awiting TATSULOK ng Buklod

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa pag-alala sa World Day Against Death Penalty o Pandaigdigang Araw Laban sa Parusang Kamatayan.

Panahon pa ng Lipunang Alipin ay may parusang kamatayan na, dahil hindi naman itinuturing na tao ang mga alipin, kundi pag-aari ng panginoong may-alipin na kung nais nitong patayin ay maaari na. Panahon din ng mga Romano ay may death penalty lalo na sa mga nagkasala, kung saan isang paraan ang ipako sa kurus, tulad ng ginawa kina Dimas, Hestas at Hesus. Panahon ng mga hari, tulad ng pagbitay kay Haring Louis XVI sa Pransya sa pamamagitan ng gilotin. Ang pagbitay ng mga Amerikano sa rebolusyonaryo at bayaning si Gat Macario Sakay ng Katipunan.

Subalit nitong Marso 2, 2021, pinagtibay ng House of Representatives ang House Bill No. 7814, na nagpapahintulot sa parusang kamatayan sa ilalim ng Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 – ang pangalawang panukalang batas sa loob ng limang taon na nagmumungkahi ng pagbabalik sa parusang kamatayan na ipinasa sa Senado. Ngunit nabawasan ang suporta mula sa mga Senador na dati'y umaayon sa death penalty, kaya nababawasan ang panganib ng pagbabalik ng parusang kamatayan.

Hindi patas ang parusang kamatayan dahil napapaboran na naman nito ay ang mga mayayaman. Parehong nasentensyahan ng korte ng panggagahasa ng bata ang mahirap na si Leo Echegaray at ang mayamang kongresistang si Romeo Jalosjos. Si Echegaray ay nabitay, si Jaloslos ay nakulong, nakalaya, at nakatakbo muli bilang Kongresista. Kamakailan lang ay ikinulong ang isang matandang otsenta anyos na nagnakaw umano ng sampung kaing na mangga, subalit si Imelda Marcos na nakasuhan ng seven counts of graft ay hindi ikinulong. Nagpapatunay lang sa katotohanan sa isang liriko sa awiting Tatsulok, "at ang hustisya ay para lang sa mayaman." 

Hindi makatao sa kasalukuyang panahon ang parusang kamatayan, lalo na't may tinatawag na restorative justice. Ang Restorative Justice (o Pagpapanumbalik ng Katarungan) ay isang proseso kung saan ang mga nagkasalang nagsisisi na'y tumatanggap ng responsibilidad para sa kanilang maling ginawa, lalo na sa kanilang mga biktima at sa komunidad. Lumilikha ito ng obligasyon na gawing tama ang mga bagay-bagay sa pamamagitan ng aktibong pakikilahok ng mga biktima, ng mismong nagkasala sa batas, at ng komunidad sa paghahanap ng mga solusyon na nagtataguyod ng pagsasaayos, pagkakasundo at pagtitiyak. Kaya, ang proseso ng restorative justice ay aktibong nilalahukan ng biktima, ng nagkasala, at/o sinumang indibidwal o miyembro ng komunidad na apektado ng krimen upang malutas ang mga salungatan na nagreresulta mula sa kriminal na pagkakasala, kadalasan sa tulong ng isang patas at walang kinikilinganG ikatlong partido. 

Ayon sa datos na inilabas ng Amnesty International, sa ngayon ay inalis ng 110 bansa ang parusang kamatayan para sa lahat ng krimen; 7 bansa ang nag-alis ng parusang kamatayan para sa mga krimen sa karaniwang batas. Gayunpaman, ang limang pangunahing bansang maraming binitay sa mundo noong 2021 ay China, Iran, Egypt, Saudi Arabia, at Syria. Habang 28,670 indibidwal naman ang nasa ilalim ng sentensiyang kamatayan sa buong mundo sa pagtatapos ng 2021.

Dahil sa mga ito, ang KPML ay naninindigang hindi na dapat maibalik ang parusang kamatayan. 

Pinaghalawan:
https://worldcoalition.org/campagne/20th-world-day-against-the-death-penalty/
https://www.pgaction.org/ilhr/adp/phl.html
https://probation.gov.ph/restorative-justice/

Pahayag ng KPML sa World Homeless Day

PAHAYAG NG KPML SA WORLD HOMELESS DAY
Oktubre 10, 2022

DISENTE, MATIBAY AT ABOTKAYANG PABAHAY, IPATUPAD!
6M+ HOUSING BACKLOG, TUGUNAN, LUTASIN!
ON-SITE AT IN-CITY RELOCATION, ISABATAS! IPATUPAD!
PAMPUBLIKONG PABAHAY, PAG-USAPAN AT ISABATAS!

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa pag-alala sa World Homeless Day o Pandaigdiogang Araw ng Kawalan ng Tahanan. Sa ating bansa, kayraming walang matatawag na tahanan, tulad ng inilarawan ni Gary Granada sa kanyang awiting "Bahay" kung saan "labinlimang mag-anak ang nagsisiksikan sa tagpi-tagping barungbarong". Kayrami ring natutulog lang sa kariton na ginawa nilang tahanan.

Tinataya ng Philippine Statistics Agency (PSA) na humigit-kumulang 4.5 milyong Pilipino ang walang tirahan mula sa 106 milyong kabuuang populasyon ng Pilipinas. Karamihan sa mga walang tirahan na mamamayang ito ay nakatira sa mga lansangan at eskinita ng kabisera ng Maynila. Grabe! Capital City of Manila, kung saan naroon ang Malakanyang, ay napakaraming walang tahanan! Bakit ganito? Parang wala talagang ginagawa ang pamahalaan!

Marami ang nawalan ng tahanan, hindi lang dahil sa kahirapan at taas ng upa sa pabahay, kundi mga nasalanta ng matitinding bagyo, pagguho ng lupa, at iba pang kalamidad. Ang iba ay biktima naman ng demolisyon, na walang negosasyon at walang relokasyon. Ayon sa Habitat for Humanity, "Tinatayang nasa 150 milyong katao sa buong daigdig ang walang tahanan at 1.6 Bilyong tao sa buong mundo ang naninirahan sa hindi sapat na pabahay.

Ayon naman sa website ng Habitat for Humanity - Philippines, "Ang kakulangan ng sapat na pabahay ay makikita bilang malaking bahagi ng hindi pagkakapantay-pantay sa Pilipinas. Ang napakalaking backlog ng pabahay ay inaasahang aabot sa 6.57 milyong yunit sa 2022; kapag hindi natugunan, ang depisit ay maaaring lumaki sa 22 milyong mga yunit sa 2040, ayon sa Department of Human Settlements and Urban Development (DHSUD). Sa Metro Manila, mahigit 4 na milyong Pilipino ang naninirahan sa mahihirap na kondisyon ng pabahay, na pinalala ng pandemya ng COVID-19 at mga sakuna. (malayang salin ng KPML mula sa Ingles)"

Ang konsepto ng 'World Homeless Day' ay lumitaw mula sa talakayan sa pagitan ng mga taong nagtatrabaho upang tumugon sa kawalan ng tirahan mula sa iba't ibang bahagi ng mundo. Itinakda ang World Homeless Day sa ika-10 ng Oktubre 2010. Mula nang itatag ang World Homeless Day, inaalala na ito, ngunit hindi dapat ipagdiwang sa maraming bansa.

Ang layunin ng World Homeless Day ay bigyang pansin ang mga pangangailangan ng mga taong nakakaranas ng homelessness sa lokal at magbigay ng mga pagkakataon para sa komunidad na makibahagi sa pagtugon sa homelessness, habang sinasamantala ang yugtong ibinibigay ng 'international day' - upang wakasan ang kawalan ng tirahan sa pamamagitan ng pinahusay na patakaran at pagpopondo.

Ang kawalan ng tirahan ay isang mahirap na paksang dapat talakayin nang wasto, lalo na't ang pabahay ang isa sa mga karapatang pantao, na nakasaad sa Universal Declaration of Human Rights (UDHR) noong 1948, at sa International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights!

Isa sa mga pinag-aaralan at itinataguyod ng KPML ay ang konsepto ng public housing, kung saan ang mismong pamahalaan ng Pilipinas ang magbibigay ng pabahay sa mga walang tahanan, pabahay na hindi namamana kundi gagamitin ng tao hangga't siya'y tao at buhay pa. Kung lilipat ng trabaho ang isang manggagawa sa malayong lugar, ibibigay niya ang kanyang pabahay sa isang manggagawang malapit doon ang trabaho, habang bibigyan siya muli ng pamahalaan ng pabahay malapit sa lugar na pinagtatrabahuhan niya.

Pinaghalawan:
https://en.wikipedia.org/wiki/Homelessness#Philippines
https://maritimefairtrade.org/homeless-jobless-pandemic-philippine/
https://newsd.in/world-homeless-day-2022-date-history-and-impact-of-homelessness/
http://www.worldhomelessday.org/
https://www.servethecity.net/events/world-homeless-day-2020/
https://www.habitat.org/where-we-build/philippines

Sabado, Oktubre 8, 2022

Pahayag ng KPML sa ikasandaang araw ni BBM sa pwesto

PAHAYAG NG KPML SA IKASANDAANG ARAW NI BBM SA PWESTO
Oktubre 8, 2022

MASA, BUTATA! MAYAMAN, TIBA-TIBA!
PATAKARANG NEOLIBERALISMO, WAKASAN!

Ngayong Oktubre 8 ang ikasandaang araw ni BBM sa pwesto bilang pangulo, subalit may nagawa na nga ba upang maibsan ang kahirapan ng mga Pilipino? Naging P20 na ba ang bigas gaya ng ipinangako ng bagong pangulo noong kampanyahan? Sabagay, 100 araw pa lang naman. Isandaang araw pa lang, subalit kinakikitaan na natin ito ng hindi magandang tinatahak para sa sambayanang Pilipino.

Patuloy ang pagtaas ng presyo ng mga bilihin. Presyo ay pataas ng pataas. Ang panawagan namin: Presyo Ibaba! sahod Itaas! upang makasabay naman ang mamamayan sa nagaganap na ito. Marahil, mapapababa lamang ang presyo ng mga bilihin kung ang pakanang neoliberalismo ay mawawakasan. Dahil hangga't neoliberalismo ang niyayakap na patakaran ng pamahalaan, patuloy ang pagyaman ng kakarampot na mayayaman, habang patuloy na paghihirap at karukhaan ng mayorya ng mamamayan sa ating bansa.

Bagamat nakamit ng mga manggagawa sa sama-samang pagkilos ang P570 minimum wage ngayong taon para sa National Capital Region (NCR) mula sa dating P537, patuloy pa ring mababa ang mga sahod ng manggagawa sa mga probinsya. Kaya ang panawagan natin, buwagin ang Regional Wage Board upang maging pantay ang sahod ng manggagawa sa buong bansa. Dahil ang presyo ng mga bilihin sa NCR ay hindi naman nalalayo sa presyo ng bilihin sa Mindanao, Visayas, at sa iba pang probinsya!

Patuloy pa rin ang pamamayagpag ng salot na kontrakrwalisasyon dahil sa pag-iral ng mga manpower agencies na linta o parasite! Wala naman silang ambag sa produksyon subalit kumukubra ng limpak mula sa mga kapitalista, at hindi nareregular ang mga manggagawa sa mismong pinagtatrabahuhan nila. Regular daw sila sa manpower agency nila, na malaking kahunghangan!

Binagyo rin tayo ng matindi kung saan marami ang nasalanta at nasirang ari-arian at pananim ng mga magsasaka. Subalit hindi natin nakita ang magandang plano kung paano ba mabibigyan ng tamang tulong ang mga magsasaka.

Wala ring napabalitang iuulat si BBM sa ikasandaang araw niya sa pwesto, lalo na matapos siyang punahin sa kanyang panonood ng F1 race sa Singapore. Tumindi pa ang pagbaba ng halaga ng piso na umabot na sa P59 kontra US dollar.

Hinggil naman sa isyu ng pabahay, hanggang salita pa lamang at wala pang kongretong plano tayong nakikita. Kung tatanungin ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), dapat ipatupad ang isang komprehensibong Public Housing o pampublikong pabahay para sa mamamayan.

Gayunpaman, naniniwala ang KPML na kung hindi mareresolba ang mga krisis na ito ay baka lalo pa tayong pulutin sa kangkungan. Isang magandang paalala ang nangyaring community pantry noong pandemya, na kung pangungunahan lamang ng pamahalaan ay baka mas makinabang ang maraming maralita. Kung magkakaroon din ng trabaho ang mga maralita, baka mas maiangat pa ang buhay ng maralita mula sa kumunoy ng kahirapan! Mas madadagdagan ang trabaho kung gagawing anim na oras ang paggawa mula sa otso oras na paggawa, upang ang natitirang dalawang oras ay ibigay sa maralita. Kung sa 24 oras ay may tatlong manggagawang tigwawalong oras na trabaho, kung magiging 6 na oras na ang trabaho, magiging apat na manggagawa na sa loob ng 24 oras ang nagtatrabaho, dahil ang isang anim na oras ay naibigay sa maralita.

Ang mga ito ang dapat tugunan ng pamahalaang BBM sa mga susunod na araw, buwan, at taon upang makinabang ang lahat, hindi lang iilan. Subalit sa ngayon, ang nakikita natin sa ikasandaang araw niya sa pwesto: ang masa ay butata, habang ang mayayaman ay tiba-tiba!

Pahayag ng KPML sa World Migratory Bird Day

PAHAYAG NG KPML SA WORLD MIGRATORY BIRD DAY
Oktubre 8, 2022

PANGALAGAAN ANG MGA MIGRATORY BIRD!
PROTEKSYUNAN ANG MGA DUMARAYONG IBON SA ATING BANSA!

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa pag-alala sa World Migratory Bird Day o Pandaigdigang Araw ng mga Ibong Himalhin tuwing ikalawang Sabado ng buwan ng Mayo at buwan ng Oktubre, na pumapatak ngayon sa Mayo 14 at Oktubre 8. Ang salitang himalhin ay Sebuwano sa migratory.

Ang World Migratory Bird Day ay isang taunang kampanya sa pagpapataas ng kamalayan na nagpapakita ng pangangailangan para sa pag-iingat ng mga migratory bird o ibong himalhin at ang kanilang mga tirahan. Mayroon itong pandaigdigang saklaw at isang epektibong gamit upang makatulong na itaas ang pandaigdigang kamalayan sa mga banta na kinakaharap ng mga migratory bird, ang kanilang ekolohikal na kahalagahan, at ang pangangailangan para sa internasyonal na kooperasyon upang pangalagaan ang mga ito.

Ayon sa pananaliksik, Light Pollution ang tema ng World Migratory Bird Day ngayong 2022. Ang artipisyal na liwanag ay tumataas sa buong mundo ng hindi bababa sa 2 porsyento bawat taon at ito ay kilala na negatibong nakakaapekto sa maraming uri ng ibon. Ang liwanag na polusyon ay isang malaking banta sa mga migratory bird, na nagdudulot ng disoryentasyon kapag lumipad sila sa gabi, na humahantong sa mga banggaan sa mga gusali, nakakagambala sa kanilang panloob na orasan, o nakakasagabal sa kanilang kakayahang magsagawa ng malayuang paglalakbay.

Ang mga solusyon sa liwanag na polusyon ay madaling makukuha. Halimbawa, parami nang parami ang mga lungsod sa mundo na gumagawa ng mga hakbang upang padilimin ang mga ilaw ng gusali sa mga yugto ng paglalakbay sa tagsibol at taglagas. Binubuo din ang mga alituntunin ng pinakamahusay na kasanayan sa ilalim ng Convention on Migratory Species upang matugunan ang lumalaking isyung ito at matiyak na ang aksyon ay gagawin sa buong mundo upang matulungan ang mga ibon na lumipat nang ligtas.

Winter is coming, ang sabi sa palabas na Game of Thrones, subalit totoo ito, dahil bago dumating ang tagginaw sa malamig na lugar, nag-aalisan doon ang mga ibon at pumupunta sa maiinit na lugar, kaya naglalakbay sila sa maraming lugar tulad ng Pilipinas upang hindi sila mamatay sa lamig sa panahon ng winter.

Kaya hayaan nating dumapo sa ating kalupaan ang mga migratory bird at huwag silang itaboy dahil may buhay din silang dapat igalang.

Pinaghalawan:
UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 450 at 784
https://blog.wcs.org/photo/tag/world-migratory-bird-day/
https://www.unep.org/events/un-day/world-migratory-bird-day-2022

Biyernes, Oktubre 7, 2022

Pahayag ng KPML sa World Day for Decent Work

PAHAYAG NG KPML SA WORLD DAY FOR DECENT WORK
Oktubre 7, 2022

DISENTENG TRABAHO PARA SA LAHAT!
LIVING WAGE, IPATUPAD!
DIGNIDAD NG PAGGAWA, IPAGLABAN!
KONTRAKTWALISASYON, WAKASAN!

"How I wish everyone had decent work! It is essential for human dignity." - Pope Francis

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa pag-alala sa World Day for Decent Work o Pandaigdigang Araw para sa Disenteng Trabaho tuwing Oktubre 7.

Ang araw na ito ay inilunsad ng International Trade Union Confederation (ITUC) noong 2008, kung saan ang mga tao mula sa mahigit 100 bansa ay nakikilahok sa mga aktibidad na ipinagdiriwang ang tagumpay ng mga unyon ng manggagawa, at pinararangalan ang gawain ng mga taong nagsakripisyo para sa ating mga demokratikong karapatan at kalayaan ngunit gayundin ang mga patuloy na nagsisikap ngayon upang itaguyod ang mga progresibong layunin upang makinabang ang lahat sa ating lipunan sa halip na ang mga piling tao na 1 porsyento lamang.

Ang disenteng trabaho ay trabahong "iginagalang ang pangunahing karapatan ng tao gayundin ang  karapatan ng mga manggagawa sa mga kondisyon ng kaligtasan at suweldo sa paggawa, paggalang sa pisikal at mental na integridad ng manggagawa sa pagsasagawa ng kanyang trabaho." Ang disenteng trabaho ay inilalapat sa parehong pormal at impormal na sektor. Dapat nitong tugunan ang lahat ng uri ng trabaho, mamamayan at pamilya. Ayon sa International Labor Organization (ILO), ang disenteng trabaho ay kinabibilangan ng mga pagkakataon para sa trabahong produktibo at naghahatid ng patas na kita, seguridad sa lugar ng trabaho at panlipunang proteksyon para sa mga pamilya, mas magandang pagkakataon para sa personal na pag-unlad at panlipunang integrasyon, kalayaan para sa mga tao na ipahayag ang kanilang alalahanin, ayusin at lumahok sa mga desisyon na nakakaapekto sa kanilang buhay at pagkakapantay-pantay ng pagkakataon at pagtrato para sa lahat ng babae at lalaki.

Ang mga unyon ng manggagawa, pederasyon ng unyon at iba pang asosasyon ng manggagawa ay bumuo ng kanilang mga aksyon upang isulong ang ideya ng disenteng trabaho. Iba-iba ang mga aksyon mula sa mga demonstrasyon sa kalye hanggang sa mga kaganapan sa musika o mga kumperensya na ginanap sa maraming bansa. Ika nga, ang disenteng trabaho ay nasa puso ng paghahanap ng dignidad para sa indibidwal, katatagan para sa pamilya at kapayapaan sa komunidad. Kaalinsabay ng pagkakaroon ng disenteng trabaho ang pagbibigay ng nakabubuhay na sahod sa manggagawa.

Kung nais natin ay disenteng trabaho, dapat ang mga manggagawa ay hindi kontraktwal o biktima ng salot na kontraktwalisasyon. Walang disenteng trabaho hangga't kontraktwal ang manggagawa. Dapat mawala ang mga manpower agencies na pawang mga parasite o linta dahil wala naman silang ambag sa produksyon subalit kumukubra ng limpak sa mga kapitalista!

Kaya ang KPML ay nakikiisa sa uring manggagawa sa panawagan ng disenteng trabaho para sa lahat dahil ang may disenteng trabaho ay katumbas ng pagkakaroon ng dignidad, wakasan ang kontraktwalisyon at manpoweragencies, lalo na ang pagkakaroon ng disenteng trabaho para sa mga walang trabahong maralita.

Pinaghalawan:
https://www.ituc-csi.org/7-october-wddw-2021
https://moveuptogether.ca/the-latest/october-7-marks-11th-annual-world-day-for-decent-work/
https://en.wikipedia.org/wiki/Decent_work#

Miyerkules, Oktubre 5, 2022

Pahayag ng KPML sa World Teachers' Day

PAHAYAG NG KPML SA WORLD TEACHERS' DAY
Oktubre 5, 2022

PAGPAPAHALAGA SA DIGNIDAD 
ANG TUNAY NA DIWA NG 
PANDAIGDIGANG ARAW NG MGA GURO

"Igalang ang mga gurong nagpapamulat ng isip pagkat kung utang sa magulang ang pagiging tao ay utang naman sa nagturo ang pagpapakatao." - Gregoria "Oriang" De Jesus, ang Lakambini ng Katipunan, at naging asawa ni Supremo Gat Andres Bonifacio

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa lahat ng kaguruan sa pagdiriwang ng World Teachers' Day o Pandaigdigang Araw ng mga Guro. Hindi ba't ang mga guro ang ikalawang magulang ng mga mag-aaral o estudyante? At sa kaibuturan ng bawat paaralan ay ang guro ang siyang gabay na nagpapalusog sa isip, puso, at diwa ng bawat mag-aaral ng kaalaman at karunungan?

Ang World Teachers' Day, na kilala rin bilang International Teachers Day, ay  pandaigdigang araw na ginaganap taun-taon tuwing Oktubre 5. Itinatag noong 1994, ginugunita nito ang paglagda sa 1966 UNESCO/ILO Recommendation tungkol sa Status of Teachers, na isang standard-setting instrument na tumutugon sa katayuan at sitwasyon ng mga guro sa buong mundo. Binabalangkas ng rekomendasyong ito ang mga pamantayan na may kaugnayan sa patakaran sa mga tauhan ng edukasyon, recruitment, at paunang pagsasanay pati na rin ang patuloy na edukasyon ng mga guro, kanilang trabaho, at mga kondisyon sa pagtatrabaho. Ang World Teachers' Day ay naglalayon na tumuon sa "pagpapahalaga, pagtatasa at pagpapabuti ng mga tagapagturo ng mundo" at upang magbigay ng pagkakataong isaalang-alang ang mga isyu na may kaugnayan sa mga guro at pagtuturo.

Subalit ayon sa Teachers Dignity Coalition, "nanatiling nakikipaglaban ang mga guro sa Pilipinas para sa makatarungang suweldo, karagdagang benepisyo, maayos na kalagayan sa trabaho, mapagkalingang mga polisiya at iba pang mga kaalwanan na malaon nang naisatitik ng UNESCO-ILO at mismong ng Magna Carta. Sa bagong administrasyon ngayon, hindi pa rin nag-iiba ang mga hinaing ng ating mga guro- mababang pasahod, sobrang bigat na trabaho, kawalan ng mga benepisyong pangkalusugan at iba pang non-wage benefits, hindi makatarungang mga polisiya ng GSIS, hindi patas na merit and promotion system, kawalan ng suporta sa pagtuturo at kakulangan sa pondo ng sektor ng edukasyon." 

Para sa amin sa KPML, dapat ibigay ng pamahalaan ang nararapat para sa ating mga guro - maayos na kalagayan sa pagtuturo, mataas na sahod, benepisyo at insentibo. Sabi nga ng TDC, "Ang tunay na diwa ng World Teachers’ Day ay ang pagpapahalaga sa Dignidad." 

Ano nga ba ang dignidad o dignity. Ayon sa diksyunaryo, "the state or quality of being worthy of honor or respect (o ang estado o kalidad ng pagiging karapat-dapat sa karangalan o paggalang);" "a sense of pride in oneself; self-respect (o isang pakiramdam ng pagmamalaki sa sarili; paggalang sa sarili." Tulad din naming mga maralita, hindi kami dapat basta itinataboy sa mga tahanan pag may pwerdahang demolisyon (dapat dumaan sa tamang proseso nang walang nasasaktan), hindi dapat nananatiling nahihirapan (patuloy ang pagtaas ng presyo ng mga bilihin dahil sa sistemang neoliberalismo na pahirap sa sambayanan). Ang dignidad ng bawat tao ay dapat pahalagahan! Ayon nga kay Gat Emilio Jacinto sa kanyang akdang Liwanag at Dilim, "Iisa ang pagkatao ng lahat!" at sa Kartilya ng Katipunan, "Maitim man at maputi ang kulay ng balat, lahat ng tao’y magkakapantay; mangyayaring ang isa’y higtan sa dunong, sa yaman, sa ganda; ngunit di mahihigtan sa pagkatao."

Mabuhay ang mga guro! Kaisa ninyo kami sa inyong ipinaglalaban!

Pinaghalawan:
https://en.wikipedia.org/wiki/World_Teachers'_Day
https://www.facebook.com/teachers.dignity/
https://kaoriang.blogspot.com/2008/11/mga-tala-ng-aking-buhay-ni-gregoria-de.html

Pahayag ng KPML sa pagpaslang sa mamamahayag na si Percy Lapid

PAHAYAG NG KPML SA PAGPASLANG SA MAMAMAHAYAG NA SI PERCY LAPID
Oktubre 5, 2022

KATARUNGAN KAY KA PERCY LAPID! 
KATARUNGAN SA LAHAT NG MAMAMAHAYAG 
NA PINASLANG! TIGILAN NA ANG
KULTURA NG IMPUNIDAD! STOP EJK!

Mahigpit na kinokondena ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) ang pagpaslang sa matapang na kritiko at komentarista sa radyo na si Percival Mabasa, na mas kilala sa Percy Lapid.

Bilang komentarista ng DWBL, kilala si Ka Percy sa pagiging matapang na kritiko laban sa katiwalian sa gobyerno, extrajudicial killings, mga dinastiya at warlords. Tinindigan niya ang laban para sa demokrasya at mabuting pamahalaan. Habang tinutuligsa rin niya ang mga Marcos at Duterte sa mga maling gawain nito. Ayon sa ilang inihayag sa midya, sinabi diumano ni Ka Percy noong nabubuhay pa, "Hindi tayo nang-aaway. Pinupuna natin ang kanilang mali upang maitama."

Matindi siyang kritiko ng administrasyon ni Pangulong Bongbong Marcos at ng kanyang hinalinhan na si Rodrigo Duterte. Siya ang host ng radio program na Lapid Fire sa DWBL kung saan niya tinutugunan ang mga kaso ng katiwalian. Ibinunyag niya ang mga iregularidad hinggil sa inalis na Sugar Order No. 4 ng Sugar Regulatory Administration sa gitna ng krisis sa asukal. Ang iskandalo na kinaharap ng administrasyong Marcos ay humantong sa pagbibitiw ni executive secretary Vic Rodriguez noong Setyembre 2022.

Ayon sa balita, "Napatay si Percy Lapid noong Oktubre 3, 2022 bandang 8:30 ng gabi nang siya ay nagmamaneho pauwi sa BF Resort Village, isang gated community sa Las Piñas. Nagkatrapik sa gate malapit sa Aria Street sa Barangay Talon 2 dahil ang mga sasakyang dumadaan ay sinisiyasat para sa sticker na kailangan para makapasok sa subdivision. Isang motorsiklo na may dalawang tao ang lumapit sa kanyang sasakyan, pagkatapos ay nagpaputok ng dalawang beses kay Lapid ang pamamaril na humantong sa agarang pagkamatay ng mamamahayag. Ang kanyang sasakyan ay nasa 50 metro (160 piye) mula sa gate nang mangyari ang insidente."

Siya ang pangatlong mamamahayag sa Pilipinas na pinatay nitong 2022 ayon sa datos ng UNESCO at ang pangalawa sa panahon ng pamumuno ni Bongbong Marcos ayon sa National Union of Journalists of the Philippines o NUJP.

Ang karumal-dumal na pagpaslang na ito ay dapat agarang malutas at mabigyan ng katarungan ang pamilya ng napaslang na mamamahayag. Ang ganitong krimen ay dapat walang lugar sa isang demokrasya, at hindi na dapat umiral ang ganitong kawalanghiyaan na mas umiral sa panahon ng administrasyong Duterte na maraming pinaslang dahil sa gera sa droga.

Katarungan kay Ka Percy Lapid! Katarungan sa lahat ng mga mamamahayag na pinaslang! Katarungan sa lahat ng biktima ng extrajudicial killings! Stop EJK!

Pinaghalawan:
https://ptvnews.ph/broadcast-commentator-percy-lapid-shot-dead-in-las-pinas/
https://www.nytimes.com/2022/10/04/world/asia/percy-lapid-philippines-murder.html
https://en.wikipedia.org/wiki/Killing_of_Percy_Lapid

Martes, Oktubre 4, 2022

Pahayag ng KPML sa World Animal Day

PAHAYAG NG KPML SA WORLD ANIMAL DAY
Oktubre 4, 2022

KUNG PINANGANGALAGAAN NATIN ANG KALIKASAN
AT PANINIRAHAN NG MGA TAO, HAYOP, IBON, AT ISDA,
PROTEKTAHAN DIN NATIN ANG MGA HAYOP, 
LALO ANG NASA KATEGORYANG ENDANGERED SPECIES!

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa paggunita sa World Animal Day o Pandaigdigang Araw ng mga Hayop. Isang araw bago ang World Animal Day ay inalala natin ang World Habitat Day, at binigyang diin na pangalagaan ang paninirahan ng mga hayop. Kung ang ating kalikasan ay ating dapat protektahan, dapat din nating protektahan ang mga hayop, lalo na ang mga nasa kategorya ng endangered species, tulad ng tamaraw sa Mindoro.

Ang World Animal Day, ay pinangunahan ng cynologist na si Heinrich Zimmermann. Inorganisa niya ang unang World Animal Day noong Marso 24, 1925, sa Sport Palace sa Berlin, Germany. Mahigit 5,000 katao ang dumalo sa unang kaganapang ito. Ang aktibidad ay orihinal na naka-iskedyul ng Oktubre 4, upang iayon sa araw ng kapistahan ni San Francisco ng Assisi, ang patron ng ekolohiya. Gayunpaman, hindi available ang venue sa araw na iyon. Ang kaganapan ay inilipat sa Oktubre 4 sa unang pagkakataon noong 1929. Bawat taon, si Zimmermann ay walang pagod na nagtrabaho sa pagsulong ng World Animal Day. Sa wakas, noong Mayo 1931 sa isang kongreso ng International Animal Protection Congress sa Florence Italy, ang kanyang panukala na gawing unibersal ang World Animal Day noong Oktubre 4 ay nagkakaisang tinanggap at pinagtibay bilang resolusyon.

Sa ating bansa ay kinikilala rin ang Oktubre 4 bilang Kindness to Animals Day sa pamamagitan ng Proklamasyon Blg. 537 na nilagdaan ni dating Pangulong Carlod P. Garcia noong 1958. Ayon sa nasabing batas, "SAPAGKAT, ito ay para sa kabutihan ng bansa na paunlarin sa puso ng mga tao ang  pakiramdam ng pananagitan sa mga di nagsasalitang hayop na tumutulong at naglilingkod sa sangkatauhan; SAPAGKAT, kinakailangang itanim sa isipan at puso ng ating mga kabataan ang mga kabutihan ng kabaitan, katarungan, at awa sa lahat ng buhay na nilalang upang kamumuhian nila ang lahat ng uri ng kalupitan sa kapwa tao at sa hayop." (salin mula sa Ingles ng KPML)

Ayon nga sa isang kasabihan, "Be kind to animals." Kaya ang mga kalabaw ng mga magsasaka ay dapat pangalagaan, ang ating Philippine eagle at iba pang hayop na nasa kategorya ng endangered species, ay tiyakin nating napoprotektahan. Huwag din nating sipa-sipain ang mga pusa o aso, kundi gawan ng paraan ang mga asong pag-aari na maturukan ng anti-rabis, at itali kung kinakailangan.

Mga pinaghalawan:
https://www.worldanimalprotection.org/world-animal-day
https://en.wikipedia.org/wiki/World_Animal_Day
https://www.officialgazette.gov.ph/1958/09/30/proclamation-no-537-s-1958/

Lunes, Oktubre 3, 2022

Pahayag ng KPML sa World Habitat Day


PAHAYAG NG KPML SA WORLD HABITAT DAY
Oktubre 3, 2022

PANGALAGAAN ANG MGA BUNDOK, GUBAT, DAGAT,
AT TAHANAN NG MGA HAYOP, IBON, ISDA, MGA
ENDANGERED SPECIES, AT IBA PANG ORGANISMO!
PROTEKTAHAN ANG MGA LUPAING NINUNO 
AT TAHANAN NG MGA KATUTUBO!
PUBLIC HOUSING PARA SA MANGGAGAWA'T MARALITA!

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa pagkilala at pag-alala sa World Habitat Day o Pandaigdigang Araw ng Paninirahan. 

Ayon sa UP Diksyonaryong Filipino, pahina 420, ang habitat ay "katutubong tahanan ng isang organismo o hayop." Ayon naman sa Webster's Dictionary, ang habitat ay "a. the place or environment where a plant or animal naturally or normally lives and grows; b: the typical place of residence of a person or a group; c: a housing for a controlled physical environment in which people can live under surrounding inhospitable conditions (as under the sea).

Kaya ang habitat ay hindi lamang tumutukoy sa katutubong tahanan ng isang organismo o hayop, kundi sa mga tao rin, lalo na yaong mga dukhang walang tahanan. May nabuo ngang grupong Habitat for Humanity, na ang layunin ay pagtatayo ng mga pabahay para sa mga walang tahanan. Ayon sa Habitat for Humanity Philippines, layunin nilang alisin ang mga pamilyang Pilipino na may mababang kita mula sa masikip, hindi malusog na kondisyon ng pamumuhay o displacement sa mga kalunsuran sa pamamagitan ng pagbibigay sa kanila ng disenteng tirahan sa malusog na komunidad.

Noong 1985, itinalaga ng United Nations ang unang Lunes ng Oktubre bawat taon bilang World Habitat Day. Ang ideya ay pagnilayan ang kalagayan ng ating mga bayan at lungsod at ang pangunahing karapatan ng lahat sa sapat na tirahan. Nilalayon din nitong ipaalala sa mundo ang kolektibong responsibilidad nito para sa kinabukasan ng tirahan ng tao.

Unang ipinagdiwang ang World Habitat Day noong 1986 na may temang "Shelter is My Right". Ang Nairobi ang host city para sa pagdiriwang noong taong iyon. Kasama sa iba pang mga nakaraang tema ang: "Shelter for the Homeless" (1987, New York); "Shelter and Urbanization" (1990, London); "Mga Lungsod sa Hinaharap" (1997, Bonn); "Safer Cities" (1998, Dubai); "Mga Babae sa Pamamahala sa Lungsod" (2000, Jamaica); “Cities without Slums” (2001, Fukuoka), “Water and Sanitation for Cities” (2003, Rio de Janeiro), “Planning our Urban Future” (2009, Washington, D.C.), “Better City, Better Life” (2010, Shanghai, China) at Cities and Climate Change (2011, Aguascalientes, Mexico).

Ayon naman kay Ka Kokoy Gan, pambansang pangulo ng KPML, nais ng KPML na maipatupad ang isang konsepto ng Public Housing o pampublikong pabahay sa ating bansa, sa konsepto ng pagkilala sa karapatan sa pabahay ng lahat, kung saan maglalaan ang pamahalaan ng mga disente at sapat na pabahay sa mga walang tahanan, nang may kumpletong serbisyong panlipunan. Ang pampublikong pabahay, na tinutustusan ng pamahalaan, ay magbibigay ng mga tahanan sa mga taong kumikita nang kaunti kaysa sa karaniwang pambansang kita, at sa mga maralitang nabubuhay lang sa kakarampot na kita dahil sa diskarte, tulad ng paglalako ng mga paninda.

Dagdag pa, ang mga bahay ng mga katutubo ay hindi dapat wasakin sa ngalan daw ng kaunlaran, tulad ng mapaminsalang pagbuldoser ng mga bundok at pagmimina, na winawasak din ang tahanan ng mga hayop at iba pang endangered species. Kaya ang pangangalaga sa kalikasan ay kaakibat din ng World Species Day.

Mga Pinaghalawan:
UP Diksiyonaryong Filipino
https://www.merriam-webster.com/dictionary/habitat
https://www.un.org/en/observances/habitat-day
https://www.habitat.org.ph/

Linggo, Oktubre 2, 2022

Pahayag ng KPML sa International Day of Non-Violence

PAHAYAG NG KPML SA INTERNATIONAL DAY OF NON-VIOLENCE
Oktubre 2, 2022

KATARUNGAN, HINDI KARAHASAN! 
KARAPATANG PANTAO, RESPETUHIN!
HUSTISYA KAY ALDRIN CASTILLO, 
AT SA LAHAT NG BIKTIMA NG EJK!
ICC, MAGPATULOY SA IMBESTIGASYON!
KASUHAN NG CRIME AGAINST HUMANITY ANG DAPAT KASUHAN!

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa International Day of Non-Volence o Pandaigdigang Araw ng Kawalan ng Karahasan tuwing Oktubre 2, kasabay ng kaarawan ni Mahatma Gandhi, pinuno ng Indian independence movement at pioneer ng pilosopiya at istratehiya ng non-violence.

Ayon sa General Assembly resolution A/RES/61/271 ng 15 June 2007, na nagtatag ng paggunita, ang International Day ay isang okasyon para "ipalaganap ang mensahe ng walang karahasan, kabilang ang sa pamamagitan ng edukasyon at kamalayan ng publiko". Ang resolusyon ay muling pinagtitibay "ang unibersal na kaugnayan ng prinsipyo ng di-karahasan" at ang pagnanais na "matiyak ang isang kultura ng kapayapaan, pagpaparaya, pag-unawa at walang karahasan".

Oktubre 2, 2017, kasabay ng International Day of Non-Violence, ay marahas na pinaslang si Aldrin Castillo, na biktima ng War on Drugs ni dating Pangulong Duterte. Ayon sa kanyang inang si Nanette, hindi niya maubos-maisip bakit ang kanyang anak ay pinaslang, gayong hindi naman adik, kundi mabuting anak si Aldrin. Ang sigaw ng maraming ina, katarungan! Hustisya sa kanilang mga anak na pinaslang!

Napakarami ng napapaslang, ayon sa Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA). Ayon sa ulat ng Rappler noong Setyembre 2020, nasa 7,884 drug suspects ang napatay ng pulisya mula nang maupo si Duterte sa pwesto hanggang Agosto 31, 2020. Ayon sa datos ng gobyerno, 6,229 katao ang napatay sa mga operasyon kontra droga ng pulisya mula Hulyo 1, 2016, hanggang Enero 31, 2022. Hindi kasama sa bilang na ito ang mga biktima ng vigilante-style killings, na tinatantya ng mga human rights group na nasa pagitan ng 27,000 at 30,000. Sa mga pangyayaring ito, dapat may managot! Maraming ina ang lumuluha, maraming pamilya ang naghahanap ng hustisya! 

Dapat patuloy na mag-imbestiga ang International Criminal Court (ICC) hinggil sa mga kasi ng extrajudicial killings, o pag-salvage, o pagrampa sa mga inosenteng biktima kaugnay sa War on Drugs.

Para sa KPML, ngayong paggunita sa International Day of Non-Violence, dapat nang matigil ang mga pagpaslang sa ngalan ng War on Drugs, at dapat managot ang mga taong pumatay sa mga inosenteng walang kalaban-laban! Dapat nang matigil ang mga karahasan!

Pinaghalawan:
https://www.un.org/en/observances/non-violence-day
https://paalam.org/homepage/victims/aldrin-castillo/
https://www.dailymail.co.uk/news/article-4940670/Church-protect-Philippine-officers-talk-drug-killings.html
https://newsinfo.inquirer.net/1664962/crimes-against-humanity-justice-out-of-reach-for-ejk-victims-in-ph-drug-war
https://humanrightsmeasurement.org/extrajudicial-killings-in-the-philippines/
https://idpc.net/alerts/2022/04/philippines-lack-of-accountability-paves-way-for-more-killings-in-duterte-drug-war-amnesty-international

Sabado, Oktubre 1, 2022

Pahayag ng KPML sa International Day of Older Persons

PAHAYAG NG KPML SA INTERNATIONAL DAY OF OLDER PERSONS
Oktubre 1, 2022

BENEPISYO SA MGA SENIOR CITIZEN! 
RESPETO SA MGA MATATANDA!
AMYENDAHAN ANG RA 10868 (CENTENARIAN ACT OF 2016)
NA IMBES EDAD 100 AY IBABA SA EDAD 80!

Mahigpit na nakikiisa ang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa pagdiriwang ng International Day of Older Persons o Pandaigdigang Araw ng mga Matatanda tuwing Oktubre 1 bawat taon.

Noong Disyembre 14, 1990, idineklara ng United Nations General Assembly ang Oktubre 1 bilang International Day of Older People na nakatala sa Resolution 45/106. Ang holiday ay ipinagdiwang sa unang pagkakataon noong Oktubre 1, 1991. Layunin ng araw na ito na mapataas ang kamalayan tungkol sa mga isyu na nakakaapekto sa mga matatanda, tulad ng senescence at pang-aabuso sa nakatatanda. Ito rin ay isang araw upang pahalagahan ang mga ambag na ginawa ng mga matatanda sa lipunan. Ang holiday na ito ay katulad ng National Grandparents Day sa United States at Canada pati na rin ang Double Ninth Festival sa China at Respect for the Aged Day sa Japan. Ang pagdiriwang ay isang pokus ng mga tumatandang organisasyon at ng United Nations Programme on Ageing.

Sa ating bansa, pinahalagahan ang mga senior citizen sa pamamagitan ng 20% diskwento sa mga bilihin at serbisyong nakalaan para sa kanila. Gayunpaman, kaiba sa kultura ng ibang bansa, ang mga matatanda sa Pilipinas ay kabilang pa rin sa pamilya, at hindi natin ipinadadala sa mga Home for the Aged. Kadalasan ay sila ang nag-aalaga sa ating mga anak pag tayo'y nasa trabaho, o kung wala mang regular na trabaho ay nagtitinda ng kung anu-ano para lang mabuhay. Patuloy nating iginagalang ang mga matatanda. Kaya hindi nauso sa atin ang konsepto ng kanluran na Home for the Aged, maliban kung wala nang pamilya ang mga matatandang ito, at kailangan silang dalhin sa Home for the Aged upang mapangalagaan.

Kung ano man ang mga serbisyong nakalaan sa mga edad 60 pataas, sana'y maibigay sa mga senior citizens. Kung sakaling malakas pa ang mga senior citizen at nais pa ring magtrabaho para sa kanilang pamilya, sana'y may batas para sa kanila. Dahil tiyak na nais pa rin nilang makatulong sa pamilya kahit sila'y matanda na ngunit malalakas pa. Pababain ang edad ng Centenarian Gift mula edad 100 ay gawing 80 upang mas ma-enjoy pa ng mga matatanda ang bigay ng pamahalaan. Dahil kung edad 100 ay baka hindi na ito ma-enjoy ng matatanda dahil baka uugod-ugod na sila upang i-enjoy ang gantimpala nilang makakamit, kundi ang makikinabang na lang ay ang mga anak at apo ng edad 100. Ayon sa Republic Act No. 10868 o ang “Centenarians Act of 2016,” lahat ng Pilipino na umabot sa edad na isang daang (100) taong gulang, naninirahan man sa Pilipinas o sa ibang bansa, ay dapat parangalan ng Liham ng Papuri mula sa Pangulo ng Pilipinas na binabati ang matatandang edad 100 para sa kanyang mahabang buhay. Bibigyan sila ng Centenarian Gift sa halagang isandaang libong piso (P100,000.00) mula sa Department of Social Welfare and Development (DSWD).

Sa mungkahing amyenda ng KPML, paagahin sa edad 80 ang makakatanggap ng kaukulang salapi, na kung sa edad 100 ay P100,000, sa edad 80 ay P80,000. Nang sa gayon, hindi pa uugod-ugod ang matatanda ay mas ma-enjoy pa nila ang salaping inilaan para sa mga matatandang nakaabot ng edad 80.

Pinaghalawan:
https://www.un.org/en/observances/older-persons-day
https://en.wikipedia.org/wiki/International_Day_of_Older_Persons
https://pvao.gov.ph/home/centenarian-gift/